2014.12.23,Ana Sözü TARAFINDAN YAZILI, CÜMNE BOLUMU
Kırım ayın 23-dä Kongaz küüyün Kultura Evindä bakıldı Gagauziya avtonomiyasının 20-ci yıldönümü. Kutlamalarda pay aldılar Gagauziyadan, Moldovadan, Türkiyedän, Ukraynadan, Estoniyadan musaafirlär. Yortuya katıldılar cümne hem politika insannarı, diplomatlar, primarlar, kultura insannarı, üüredicilär hem şkolaların direktorları. Zalda vardılar onnar da, kim 20 yıl geeri Gagauziyanın kurulmasına köstek koyardılar hem bizi gülmää alardılar, ama şindi “geroy” oldular. Tribunadan nasat ettilär ozamankı Moldova prezidentı Mircea SNEGUR (Canabisi “Gagauziya (Gagauz Yeri) özel hak statusu için” Zakonu imzaladıydı), Stepan TOPAL hem Mihail KENDİGELÄN, başka Gagauziyanın veterannarı, büünkü Gagauziya öndercileri, yabancı devletlerdän delegaţiyaların başları, diplomat misiyaların
TAA DERINDÄN 2014.12.23,Ana Sözü TARAFINDAN YAZILI, POLİTİKA BOLUMU
Büün hepsimiz kutlêêrız Moldova tarıfından 1994-cü yılın Kırım ayın (dekabri) 23-dä gagauzlara verilän Gagauziya (Gagauz Yeri) özel hak statusun 20-ci yıldönümünü. Bu statusa basamaklar böläydi: Perestroyka çekettiynän avtonomiya ruhu havada uçmaa başladı. Gagauz inteligenţiyası gagauzlara kultura avtonomiyasını fikirini ortaya attı. 1986-da gagauz rayonnnarın gazetalarında hem Kişinevun “Literatura şi Arta” gazetasında gagauzça sayfalar tiparlanmaa başladı. 1986-da açıldı “Bucaan dalgasında” televideniye hem radio kolverimneri. 1988-ci yılda “Ana Sözü” gazetası kuruldu. Bu presa yollarınnan gagauz dili, literaturası hem sözleri milletä hemen etişmää başladı. Fikirlär kaynamaa çeketti. 1988-ci yılda resimci Dimitriy SAVASTİNın masterskayasında toplanardılar
TAA DERINDÄN Kan kardaşımız Gagauzların (Gökoğuzların) avtonomiyalarını kazanmalarının 20-ci Yıldönümünü kutlamalarından büük kanaatlık duyêrım. Türkiyenin hem özelliklän Dokuzuncu Prezidentımız Sayın Süleyman DEMİRELin da katkılarınnan barışçı bir biçimdä kazanılan Avtonomiya Statusu, halklararası alanda önemni bir örnek gösterer. Suuk cengin sona gelmesi hem Sovetlär Birliinin daalması sorasında Balkannarda hem Kavkazlarda yaşanan etnik çatışmalar büük acılara sebep oldu. Ama, Gagauz (Gökoğuz) kardaşlarımızın hem Moldova pravitelstvosunun annaşmak yolunnan Gagauz Avtonomiyası barışçı bir biçimdä ortaya geldi. Bu avtonomiyanın korunması, geliştirilmesi hem barış içindä ekonomika kalkınmanın sürdürülmesi, Türkiye tarafından öncelikli uur olarak görünmektädir. Devletimizlän, kulturalı, etnik hem istoriyalı
TAA DERINDÄN Kongazın 1-ci teoretik liţeyindä Kırım ayın 12-dä Todur ZANETin “Onnar geldilär sabaa karşı…” kiyadına prezentaţiya oldu. Prezentaţiyayı hazırladı 7-ci “b” klasınnan gagauz dilindä üüredici Mariya İlyiniçna DUŞKOVA. Üürencilerdän kaarä, prezentaţiyada pay aldılar liţeyin direktoru İordan Nikolaeviç YASIBAŞ, küçük klaslarda zavuç Evgeniya İvanovna ARNAUT, gagauz dilindä hem istoriyada üüredicilär, başka klasların üürencileri. Ev saabileri tuz-ekmeklän karşladılar kiyadın avtorunu. Sora üürencilär Praskovya URUM hem Veçeslav BESARAB kısadan annatılar musaafirin biografiyasını. Üürencilär gösterdilär kiyattan bir parça teatrulu sţenkası da. Nicä açıkladı Mariya İlyiniçna DUŞKOVA, açan klasta üürencilär okumuşlar bütün kiyadı hepsicii aalamışlar. Şindi
TAA DERINDÄN 2014.12.22,Ana Sözü TARAFINDAN YAZILI, KULTURA BOLUMU
TÜRKSOYa girän türkçä lafedän devletlerin kultura ministruları kendi 32-ci dönem dayma Konseyi toplantısında Kazanda (RF, Tatarstan) Kasım ayın 21-dä açıkladılar, ani 2015 yıl Türk dünnäsında sayılacek Türkiye dramaturgun Haldun TANERın hem Hakas destancısının Semen KADIŞEVın yılı. Bu iki büük kultura insannarın 2015-ci yılda duuma günnerinin yıldönümneri tamamnanêr: türk dramaturgun Haldun TANERın 100 yılı, hakas destancısının Semen KADIŞEVın da 130 yılı. Dayma Konseyä girän devletlär lääzım olacek 2015 yılın içindä annatsınnar Türk dünnäsının bu büük kultura adamnarı için, çevirsinnär hem yayınnasınnar onnarın yaratmalarını, sţenalarda koysunnar pyesaları hem başka işleri yapsınnar bu
TAA DERINDÄN Kırım ayın (dekabri) 19-da Komrat Devlet Universitetında (KDU) rus hem moldovan dilindä başladı işlemää mal hem tehnika sergisi “Evropanın ekonomika cümnesinä Moldova Respublikasının integraţiyası”.Sergiyi ortak olarak hazırladı Komrattakı Pro-Evropa interaktiv Merkezi, KDU hem Gagauziya ekomomika upravleniyası. Sergi maasuz kuruldu göstermää deyni ne mallar hem tehnika var nicä yapmaa, açan Evropa Birliindän (EB) para kabledersin, ne işlär var nicä yapmaa o paraylan hem nicä faydalı onu kullanmaa. Açılışta Komrattakı Pro-Evropa Merkezin başı Lüdmila MİTİOGLU urguladı, ani bu sergiylän Merkez istedi kurmaa insannara deyni bir habercilik hem fikir yapısı, annatmaa EB faydalı
TAA DERINDÄN Geçennerdä gagauz okuycusuna tanıdıldı eni bir kiyat – “Altın fikirlär”. Onu hazırlamış Beşgöz küüyün primarı Nikolay GOTİŞAN. Canabisi gagauz dilindä üüredici zanaatına saabi. Kiyadın prezentaţiyası oldu Gagauziyanın bilim Merkezindä. Nicä açıklandı orada Nikolay GOTİŞAN, kendisi çevirmiş gagauz dilinä hem kiyada koymuş dünnä filosofların (Konfuţiy, Solomon, Sokrat, Demokrit h.t.b.) sözlerini. “Altın fikirlär” kiyadın tiparlanması için İspolkom harcadı 14 bin ley. Kiyadın tirajı – 370 taanä.
TAA DERINDÄN Bir ay geeri “GAGAUZLUK” cümne birlii, “Ana Sözü” gazetasınnan bilä, Komrat “Mihail Çakir” pedagogika kolecın üürencilerinin arasında “Gagauziya avtonomiyasının 20-ci yıldönümünä baaşlanan patriotika peet yarışmasını açıkladı. 2014-cü yılın Kırım ayın 12-dä bu yarışmanın sonuşları belli oldu. Yarışmaya katıldılar hepsi kurslardan peet yazan üürencilär. Jurinin kararına görä 9 kişiyä ödüllär (Galina SİRKELİnin “Lizgerli havada sazların türküsü” hem Todur ZANETin “Koorlaşmış ateş…” peet kiyatları) verildi. İlk üç eri alannara, bu kiyatlardan kaarä, büük ödül olarak, Todur ZANETin “GAGAUZLUK: Kultura, Ruh, Adetlär” kiyadı baaşlandı. Yarışmada erlär bölä pay edildilär: 1. Nikolay BESARAB, 2412a
TAA DERINDÄN 2014.12.15,Ana Sözü TARAFINDAN YAZILI, KİŞİLÄR, SPORT BOLUMU
Moldovada yılın sportsmennarını ayırdılar. Onnarın arasında var gagauz sportsmenı Dimitriy ÇAKUSTA da. Ona “Sportta yılın umudu” ödülü verildi Moldovada yılın sportsmenı tanındı serbest güreştä güreşçi Mihail SAVA. İkinci er verildi urum-rim güreşindä güreşçiyä Viktor ÇOBANUya. Üçüncü erdä – Natalya BUDU, karı güreşlerindä Evropa Çempionatın bronza ödülcüsü.
TAA DERINDÄN Gagauziya avtonomiyasının 20-ci yıldönümünä karşı Kırım ayın 12-dä Komradın kenarında, bir restoranın düün salonunda, oldu bir Halklararası bilim-praktika konferenţiyası. Konferenţiyanın temasıydı “Gagauz avtonomiyasına 20 yıl. Dün, büün, yaarına. Büünkü Moldovanın içindä Gagauziya avtonomiyasının rolü hem eri”. Konferenţiyayı hazırladılar Gagauziyanın İspolkomu, Halk Topluşu, Gagauziyanın Bilim Merkezi. Onnara yardımcı oldu Kişinev TİKA koordinatorluu da. Konferenţiyada pay aldılar politikacılar Moldovadan, Türkiyedän hem Ukraynadan, diplomat hem halklararası misiyaların başları, Gagauziyanın kurucuları hem aktivistleri. Tribunadan konferenţiyada söz tuttular Gagauziyanın başkanı Mihail FORMUZAL, Halk Topluşun başı Dimitriy KONSTANTİNOV, Türkiyenin Büükelçisi Mehmet Selim KARTAL, Türkiye Parlamentının “Türkiye-Moldova”
TAA DERINDÄN