Gagauziyanın Komrat istoriya hem tarafı aataştırma regional muzeyindä açıldı eni zal – Hristiyannık büük başı, neredä sergili zulum hem dinsiz Sovet rejimından saklanan hem korunan klisä eksponatları. Bu Hristiyannık büük başında insan önünä çıkarıldı eski ikonalar (kimilerinä 150 yıldan zeedä), klisä tertipleri hem kruçalarılan klisä bayrakları hem dä eski dua klisä kiyatları. Onnarın arasında bulunêrlar Aydimu ikonaları, ikiüz yıllık Bibliya hem Dua kiyadı Eridir urgulamaa, ani hepsi bu eksponatları topladılar Gagauziyada üç muzey temellerini atan (Komrat, Beşalma, Feropontyevka) karı-koca Anatoliy Alekseeviç MARİNOV hem Anna Födorovna MARİNOVA. Söz gelişi, ofițial orak,
TAA DERINDÄN Büün, Büük ayın (yanvar) 19-da, tamamnanêr 120 yıl, nicä 1906-cı yılın Büük ayın (yanvar) 19-da (eskiycä Büük ayın (yanvar) 6-da) ozamankı Komrat küüyündä rus ţari kuvedinä karşı başladı çiftçilerin bir kalkıntısı. Kalkıntıcılar küü kuvedini kendi ellerinä aldılar hem “Çiftçilär komitetı” kurdular. Dört gündän sora da, Büük ayın 23-dä (eskiycä Büük ayın 10-da), “Çiftçilär komitetı” Komrat bölgesi respublikasının kurulması için Karar kablettlär. Kalkıntıcılar borçluk kiyatlarını yaktılar hem vergileri kaldırdılar. “Çiftçilär komitetı” boyarlardan toprakların almasını hem çiftçilär arasında dooru payedilmesi için karar almıştılar. Bundan kaare Komrat bölgesindän zapaslarda bulunnarın askerä mobilizaţiyasını durgutmuşlar.
TAA DERINDÄN Metehan[1], Merhaba; O kara şapka ne gözäl yakıştı sana. Yıllar öncä Deliormanda, Kurtderedä pazarda, üzlärcä insanın arasında O adama razgeldiim günü hatırladım. Deliormanın Karadeniz kıyılarındakı Gagauzlara “Deniz Gagauzları” deerlär. Bunnar uzun yıllar öncä İstanbul Klisesindän, sora da Urum Klisesindän etkilenmişlär. Taa içleridekilerinä sä “Kara Gagauzları” denmiş. Bunnar da Bulgar Klisesindän etkilenmişlär. Te bölä, Metehan! Böleceksän kolay bölünür, ama böldüktän sora birleştirmäk zor. Varna düüşündän sora Osmannı Devletin kuvedindä olan Uz Devleti vardı. O devlet Gagauz, Gökoğuz devletiydi. O zaman yıkıldı. Din ayırıntılıı olsa da, dil birlii vardı. Gagauzlar buradaydılar. Taa,
TAA DERINDÄN Canavar ayın 30 – Kasım ayın 13 günneri arası Uzbekistanın Semerkand kasabasında geçän Birleşmiş Milletlär üüredicilik, bilim hem kultura kuruluşun (UNESCO) 43-cü genel Konferențiyasında 2025-ci yılın Kasım ayın 3-dä alındı Karar, ani Kırım ayın (dekabri) 15-şi “Dünnä Türk Dili Aylesi Günü” olarak bildirilsin. Türkiye Prezidentı Recep Tayyip ERDOĞANın teklifinä görä hazırlanan bu Karar proektı, Uzbekistanın Semerkand kasabasında geçän UNESCOnun 43-cü genel Konferențiyasında 2025-ci yılın Kasım ayın 3-dä kabledildi hem 1893-cü yılda Orhon yazıların anaktarının bulunması dünneyä bildirilän gün – Kırım ayın (dekabri) 15-şi – “Dünnä Türk Dili Aylesi Günü” olarak
TAA DERINDÄN Canavar ayın (oktäbri) 29-da Türkiye “Cumhuriyet Bayramı”nı – Türkiye Respublikasının kuruluşunun 102-ci yıldönümü kutlêêr. 102 yıl geeri, 1923-cü yılın Canavar ayın (oktäbri) 29-da Mustafa Kemal ATATÜRKün teklifinnän Türkiye Cumhuriyetini (Türkiye Respublikası) kuruldu. Türkiyedä hem bütün dünneydä bu günü “29 Ekim Cumhuriyet Bayramı” olarak bakılêr. PATRETTÄ: “Cumhuriyet Bayramı”n 10-cu yılı kutlamakta.
TAA DERINDÄN Canavar ayın (oktäbri) 19-da, “Aaçlık kurbannarını Anmak Günü” çerçevesindä Avdarma küüyündä yapıldı bir tombarlak masa toplantısı, angısının konusuydu Moldova SSRında aaçlık, represiyalar hem stalinni kaldırmalar. Avdarma küüyün istoriyası muzeyin kanadı altında yapılan bu tombarlak masada pay aldılar Moldovadan, Gagauziyadan hem Pridnestrovyadan bilim insannarı, aaraştırmacılar, muzeycilär, yazıcılar hem cümne insannarı. Avdarma muzeyin kurucusunun İgnat KAZMALInın hem profesor Virciliu BIRLADEANUnun moderatorluunda yapılan bu tombarlak masanın aar musaafiri oldu Moldova kultura ministrusu Sergiu PRODAN.
TAA DERINDÄN Canavar ayın (oktäbri) 19-da, “Aaçlık kurbannarını Anmak Günü” çerçevesindä, Kongaz Todur Zanet adına teoretik lițeyin üüredicileri hem üürencileri 1946-1947 yıllarda gagauzlara karşı zorlan yapılan aaçlık genoțidın kurbannarını andılar. Lițeyin “İstoriya sedefleri” hem “Muzeycilär” krujoklarını götürän üürediciykalar Praskovya Dimitrievna DOYKOVA, Matröna Nikolaevna BARGAN, Agafya Vasilyevna GAYDARCI hem bu krujoklara gidän 7-ci “A” hem “B” klaslarından üürencilär, aaçlık kurbannarını anmaa deyni, Kongaz mezarlıına gittilär. Bu insannar baş iilttilär zorlan yapılan aaçlıktan ölän kongazlıların önündä hem onnarın ortak mezarına çiçek koydular hem da burada mum yaktılar.
TAA DERINDÄN 1946-1947 yıllarda gagauzlara karşı zorlan yapılan aaçlık genoțidını anmak için Canavar ayın (oktäbri) 19-da Baurçuda, “Aaçlık kurbannarını Anmak Günü” çerçevesindä bir sıra geçti – “Güç sayfa Gagauziyada: 1946-1947”. Aaçlık kurbannarını Anmak Günü” çerçevesindä yapılan “Güç sayfa Gagauziyada: 1946-1947” sırasında pay aldılar Baurçu gimnaziyasının 9-cu klasta üürencileri hem başka baurçulular. Urun çannarı onnar ötsünnär! Aslıyı dünneyä essinnär! Neleri geçirdik görsünnär! Neçin yas tutêr analar bilsinnär! “Aaçlık kurbannarını Anmak Günü” bakılması için kararı 2019-cu yılın Canavar ayın (oktäbri) 15-dä kabledilän zakonun kolaylıınnan Baurçu küüyündä dä 2021-ci yılda koyuldu bu uurda bir anmak
TAA DERINDÄN 2019-cu yıldan beeri, Canavar ayın (oktäbri) 19-da Gagauziyada bakılêr sovet rejımının tarafından 1946-1947 yıllarda gagauzlara karşı zorlan yapılan aaçlık genoțidını anmak için, “Aaçlık kurbannarını Anmak Günü”. “Aaçlık kurbannarını Anmak Günü” bakılması için kararı 2019-cu yılın Canavar ayın (oktäbri) 15-dä kabletti ozamankı Gagauziya Halk Topluşu. Zulum 1946-1947 yıllarda olan Aaçlık kurbannarın sonuçları burada: http://anasozu.com/gagauzlara-karsi-yapilan-aaclik-genitidin-70-ci-kara-yildonumu-hem-o-genotidin-buunku-sonuclari/ Todur ZANETin “Benim bir kabaatsız kırılan GAGAUZ Halkıma REKVİEM” okuması burada: https://www.youtube.com/watch?v=u_BZ2_rKu0g&t=182s
TAA DERINDÄN Moldovanın Dondüşen rayonun Döndüşen küüyündä yapılan arheologiya kazılarında erken bronza asirindän bir gömmä kompleksı ortaya çıktı. Bu gömmä kompleksında olan mezarda insan kalıntıları bulundu. Skelet çömelmiş durumunda yatêr hem onun kafası batıya dönük. Kafanın bölgesindä bulunduu bulundu bir el yapımı küçük keramika kabı, skeletin saa tarafında sa – bir parçacık ohra. Ölüyü gömmä sırasına hem keramika kabına bakılırsa, mezar erken bronza asirin (bizim eramızadan III-cü bin yılın ilk payı) “Yamnaya kultura” denilän “Kuyu mezar kulturası”na iner.
TAA DERINDÄN