CÜMNE BOLUMU

covid_09.07.2021_

2021.07.09,Ana Sözü TARAFINDAN YAZILI, CÜMNE BOLUMU

COVID-19: Moldova hem Gagauziya durumu

09.07.2021. Moldovada COVID-19 durumu bölä: ulaşannar – 257272; ölennär – 6205; alışannar – 250220. Gagauziyada ulaşannarın sayısı – 7028: Çadır rayonu – 2431; Komrat rayonu – 3586; Valkaneş rayonu – 1011. Ulaşannarın arasında: adam kulluu – 106485 (ölän – 3046); karı kulluu – 150620 (ölän – 3154); aar kalan karılar – 1038.TAA DERINDÄN
turkiye_bayrak_
Moldova dışişleri hem Evropaya integraţiya ministerlii bildirdi, ani Türkiye Respublikası tanıdı Moldova Respublikası kompetent organnarı tarafından verilän COVID-19-dan imunizațiya için  milli sertifikatlarını. Bu iş verer kolayını vakținațiya geçän Moldova vatandaşlarına hem Moldovada zakonca yaşayan başka kişilerä, Tirkiyeyä girişindä, COVID-19-dan imunizațiya için  milli sertifikatlarını gösterdiktän sora, “Polimeraz sincirlemä reakțiyasına” (PSR) testı yapmasınnar hem lääzımnı vakıda izoläțiyada kalmasınnar. Bu proțedura geçerli hepsi vakținalar için, angıları iki devletin milli uurunda tanındılar. Gruziya, Ukrayna hem Vengriya devletlerindän sora Türkiye Respublikası oldu dördüncü memleket, angısınnan Moldova Respublikası, diplomatiya notalarınnan diişmäk yolunu kullanarak, vakținațiya için milliTAA DERINDÄN
ukrayna-radası

2021.07.06,Ana Sözü TARAFINDAN YAZILI, CÜMNE BOLUMU

Ukraynanın erli halklarının arasına gagauzlar alınmadı

Ukraynanın Üüsek Radası tarafından kabledilän “Ukraynanın erli halkları için” Zakonunda gagauzları erli halk olarak tanımadı hem koruma altına alınmadı, ama krım tatarlarını, krumçakları hem karaimnarı erli halklar sayısına aldılar. Bu zakona görä Ukrayna erli halkların etnika özellii, kultura varlıı hem zorlan asimiläțiyadan korunması devlet altından kalkan altına alınêr. Demeli, gagauzlara Ukrayna devleti tarafından bu uurda korunmak olmayacek, bakmadaan ona, ani zakona alınmak için hepsi kertiklär gagauzlarda da var – bu topraklarda 500 yıla yakın yaşêêrlar, dünnääda devletleri yok, ÜNESKO tarafından açıklandı, ani gagauz dili kaybelmäk kertiinä geldi. Ama bunnar hepsiTAA DERINDÄN
sadu_cadır_3_
Orak ayın (iyül) 2-dä, açan Moldova Prezidentı Maya SANDU geldi Çadır kasabasına Gagauziya primarlar Asoțiațiyasına girän primarlarlan buluşmaa, onu artık uzun zaman orada beklärdi Gagauziya Başkanı İrina VLAH, angısını bu toplantıya primarlar çarmadıydılar. Bilmeeriz ne sä devirildi mi bu dünneydä, osa yıldızlar mı tersinä dönmää başladılar, ama Gagauziya Başkanı İrina VLAH, ani Maya SANDUyu ne görmää ne da saymaa istäärdi, ne da Canabisini perzident seçilmesinnän kutlaardı (bak: http://anasozu.com/sanmayin-ani-bu-sada-bir-karinin-oburuna-kususu/) bu kerä, bir kabaatlı uşak gibi süzülärdi Çadır kasabanın primariyasının eşiklerin yanında da ne sa Moldova Prezidentına sölemää savaşardı. Bu diildi oTAA DERINDÄN
sandu_primarlarlan

2021.07.03,Ana Sözü TARAFINDAN YAZILI, CÜMNE BOLUMU

Prezident Maya SANDU Gagauziya primarlar Asoțiațiyasınnan buluştu

Orak ayın (iyül) 2-dä Moldova Prezidentı Maya SANDU, Moldovanın üülen tarafına bir vizit yapıp burada öndercilärlän, üüredicilärlän, doktorlarlan, perimarlarlan olan toplantılarda pay aldı. Olä bir buluşmak, Gagauziya primarlar Asoțiațiyasının buyur etmesinä görä, oldu Gagauziyanın Çadır kasabasında bu asoțiațiyaya giräjn primarlarlan. Buluşmak kapalı kapular ardında geçti. Buluşmadan sora Maya SANDU açıkladı, ani “Gagauziya primarlar Asoțiațiyasına girän küülerin hergünkü lääzımnıklarını lafettik – erindeki kuvet organnarın dooru finans edilmesi, paalı proektlar (su hem kanalizațiya, boklıkları atmak, yolları düzmäk gibi) için kolaylık vermäk, eni iş erleri kurulmasını. Erindeki primarlar urguladılar, ani bu problemaları çözmääTAA DERINDÄN
elena_kilcik
Moldova Olimpiada komitetı açıkladı “Tokio – 2020” XXXII yaz Olimpiada oyunnarına katılacek Moldovanın komandasını. 18 kişilik komandanın içindä var aar atletikada gagauz sportsmenkası Elena KILÇIK da. Moldova Olimpiada komitetın saytından haberä görä, gagauziyadan sportsmenka Elena KILÇIK 1996-cı yılın Kirez ayın (iyün) 3-dä Komrat kasabasında duudu. Boyu – 176 sm, aarlıı – kg. Kendisinin trenerı – Sergey KREȚU (Sergiu Crețu). Elena KILÇIK taa küçüklüündän aar atletika sportuna baaşladı kendisini. 2018-ci yılda U-23 Evropa çempionatında bronza, 2019-cu yılda U-23 Evropa çempionatında altın, 2020-ci yılda Dünnää çempionatında gümüş hem 2021-ci yılda U-23 EvropaTAA DERINDÄN
puskin_pamat_1
Nicä üürendi “Ana Sözü” redakțiyası, Gagauziyanın Valkaneş kasabasının muzeyinin önündä neettä var koymaa bir pamätnik büük rus poetına Aleksandr PUŞKİNa hem Rusiyanın saklı polițiyası generalına İvan LİPRANDİya. Bu pamätnää konkursta ensemiş skulptor Vadim ŞİNİK. Vadim ŞİNİK bildirdi, ani bronzadan yapılacek bu pamätniin paası 25000 amerika doları. Onun 25% verecek Rusiyanın “Rossotrudniçestvo” kuruluşu. Kalan parayı erindä lääzım olacêk bulmaa. Düşünüler bu pamätnii Rusiyanın Tula kasabasının demir industriyası zavodunda dökmää. 1821-ci yılda büük rus poetı Aleksandr PUŞKİN hem ozamannar Rusiyanın saklı polițiyası polkovnii İvan LİPRANDİ, Bolgrada hem İzmaila gidärkenä, geçelemişlär “țınutul Grceni”däTAA DERINDÄN
Ana_Sozu_11_12_2021
Kirez ayın (iyün) 26-da tipardan çıktı “Ana Sözü” gazetasının 2021-ci Kirez ayın (iyün) nomerı. Nomerdä tiparlanan materiallar: “Gagauzların istoriyasında ilk gagauz jurnalı – “Kırlangaç””, “Rus kokusu GAGAUZLUU buudu! Burada nezaman GAGAUZLAA kokacek?”, “1563-cü yılda kurulan Avdarma büük havezlän gününü baktı”, “İnsan neyä hazırlansın – cengä mi, 1990-cu yıla mı?”, “Bu arhiv – gagauz kulturasının varlıı”, “Türkiye hem Azerbaycan Şuşa Deklarațiyasını imzaladılar”, “Ankara “Gagauzlar” dernään öndercilerin TİKAya vizitı”, “Sibirä hem Kazahstana ilk kaldırılmanın 80-ci kara yılı”, ““Tokio – 2020” XXXII-ci yaz Olimpiadasına gagauzka Elena KILÇIK ta katılêr”, “Ender ARAT “Moldova-Gagauziya Anıları”TAA DERINDÄN
baboglu_sergi (5)
Gagauz kulturasının ilerlemesi kendi aklısında tutêr anılmış insannarın çoyunun adlarını, ani onun kökündän, südündän etiştilär hem  onun başında durardılar. O insannarın arasında yazıcı, folklorcu, pedagog, jurnalist hem çevirici Nikolay İgnatyeviç BABOGLU (02.05.1928  – 28.08.2008 y.y.). Geçennerdä, Gagauziyanın Merkez biblioteksında maasuz Nikolay BABOGLUnun duuma gününä deyni, kuruldu hem adandı bir sergi, angısı yazıcının hem bilim adamın arhivına dayanarak kuruldu. Bu arhivı Gagauziyanın kultura Upravleniyasına baaşladı Canabisinin kızı, şindi artık raametli, Nina Nikolaevna NAZAROVA-BABOGLU (1948 – 2021 y.y.). 2016-cı yılda Nina Nikolaevna bir kiyatlan danıştı bizä, neredä teklif edärdi bobasının bibliotekasından kimiTAA DERINDÄN
kirlangaç (1)
(Çıkmasının 30-cu yıldönümünä) Artık uzak olan 1991-ci yılda, açan Gagauz Respublikasını tanımak hem gagauz milletin dilini hem kulturasını ilerletmäk hakları için karma-karışık politikalı kavgalardan ortalık sarsılanardı, Kişinevda dünneyä geldi gagauzların istoriyasında ilk gagauz jurnalı. Bu sadecä ilk jurnal diildi bu, ne pek önemni – uşaklar için bir jurnaldı. O yıllarda, açan hepsicii toptan daldılar politikaya hem gagauz kulturasının gelecektä ilerlemesinä, vardı bir insan, angısı aktiv politika güreşindän kaarä, gagauz dilin ilerletmesindä hem genişletmesindä aslı işleri yapardı. O insan – yazıcı Todur ZANETtı. Todur ZANET 1988-ci yıldan beeri artık çıkarardı gagauzlarınTAA DERINDÄN