KULTURA ÖMÜRÜ BOLUMU

İspolkom_Enseyiş_kararı
Büük ayın (yanvar) 22-dä olan toplantısında Gagauziya İspolkomu aldı karar, ani 2025-ci yıl Gagauziyada “Enseyişin 80-ci yıldönümü” yılı bildiriler. Gagauziya Başkankası Evgeniya GUȚUL urguladı, ani 2025-ci yıl Gagauziyada “Enseyişin 80-ci yıldönümü” yılı bildirmää deyni sebeplerindän birisi – karşı koymaa istoriya uurunda yalancılaa, ani bitki vakıtlar II-ci Dünnää cengi için ortaya atılêrlar hem vermemää kolaylıını faşizma enidän başını kaldırsın. Neettä var “Enseyişin 80-ci yıldönümü” yılında Gagauziyada türlü kultura hem aydınnadıcı sıralar düzennemää, veterannarlan buluşmaklar hem konuylan ilgili lekțiyalar yapmaa. Patret: t.me/gagauziaofficialTAA DERINDÄN
Buuk_Gagauzca_rusca_Sozluk (1)
2024-cü yılın Canavar ayında (oktäbri) dünneyä geldi Akademik Todur ZANETin hazırladıı hem Türkiye Respublikasının Kultura hem Turizma Bakannıın Türk İşbirlii hem Koordinaţiya Agenstvosu Başkannıın (TİKA) tarafından, proekt olarak, yardımnandıı hem tiparlandıı, hem dä büünkü günädän dünneyin hem gagauzların istoriyasında eşi hem dä benzerisi olmayan 6 tomnuk bir ențiklopediyalı açıklayıcı temel “Büük Gagauzça-Rusça Sözlük”. Sözlüün gagauz dilindä baş nasaatçıykası İvanna Dimitrievna ZANETin kanadı altında, Akademik Todur ZANETin tarafından düzennenän bu 6 tomnuk “Büük Gagauzça-Rusça Sözlük” 56 000-dän zeedä lafı, termini hem deyimi içinä alan bir yaratma. Bundan kaarä 4500 sayfalık 6TAA DERINDÄN
biblioteka_cakir (4)
Sayın Büükelçim! Sayın Kişinev primarı! Sayın kultura bakannıın paalı temsilcisi! Primariyanın kıymetli öneticileri, gagauz toplumun temsilcileri! “Ana Sözü” gazetasının kıymetli sayibi! Moldova yazıcılar Birliin başkanı, bilim insannarı! Saygılı katılımcılar! Sizleri kendimin hem TİKA adına sevgiylän selämnêêrım! Milletlär kulturalı bir oluşumdur. Milletlerin yaşaması için, istoriyasını hem büünkü gününü yaşaması için dilin yaşaması mutlaktır. Bu kulturalı oluşumnanarı için, cannı kalması için dilin dä yaşadılması mutlaktır. 1994 yılında Kişinevda açtıımız ofistä, bu günädän uyguladıımız 500-zä yakın proektta, kulturaylan ilgili proektlarımız toplam proektların içerisindä yaklaşık 20% alêr. Çünkü günümüz dünääsında, globalizmanın kulturaya karşı cenkTAA DERINDÄN
biblioteka_cakir (0)
Büük ayın (yanvar) 28-dä Kişinevda olan Mihail ÇAKİR adına bibliotekanın Türk İşbirlii hem Koordinaţiya Agenstvosu (TİKA) tarafından enilenmesi proektın başarılmasınnan hem bu proekt çerçevesindä bibliotekanın önündä kurulan Mihail ÇAKİRin byustuna çiçek koyulmasınnan büük bir yortulu sıra yapıldı. Enilenmä proektına görä burada iç hem dış remondu yapıldı, hepsi teknik sistemaları enidän kuruldu, odalar maasuz mebellän donadıldı hem bibliotekanın önündä Mihail ÇAKİRin byustu kuruldu. Mihail ÇAKİR adına bibliotekanın yortulu açılış sırası başladı bu bibliotekanın önündä kurulan Mihail ÇAKİRin byustuna çiçek koyulmasınnan, angısında pay aldılar Kişinev primarı İon ÇEBAN, TİKA Başkan yardımcısı Dr.TAA DERINDÄN
visotskiy
Büük ayın (yanvar) 25-dä anılımış hem büük rus poetın, yazıcının, aktörun, bardın Vladimir VISOŢKİY (25.01.1938 – 25.07.1980) duuma gününün  87-ci yıldönümü tamamnandı. O yaşadı Sovet zamanında hem ozaman onun hiç bir kiyadı çıkmadı. Sade poet raametli olduynan, 1981-ci yılda Moskvadakı “Sovremennik” basın evindä çıktı onun peet toplumu kiyadı “Nerv” (“Sinir”). Kiyat taa çıkmadaan, başlayıp sıradakı insannardan taa komunist partiyasının birinci sekretarlerinädän, hepsi o türküleri saklıdan (hem diil salt saklıdan) seslärdilär, bilärdilär. Bilärdilär, ama çalamardılar. Zerä ölä çalmaa deyni lääzımdı olmaa Vladimir VISOŢKİY. Şindi okuyun nicä gagauz dilindä öter onun enTAA DERINDÄN
zanet_orden_ (1)_1
Büük ayın (yanvar) 15-dä bakılan Moldova Milli Kultura Günündä hem Mihay EMİNESKUnun duuma günündä Moldova Prezidentı Maya SANDU memleketin kultura insannarına üüsek devlet ödüllerini verdi. Bu ödüllemä sırasında, başka kultura insannarın arasında, “Kultura uurunda verimni çalışmaları, soyumuzun ruh zenginniklerin propagandasında önemni zaametleri, yaratmaları uurunda en üstün işleri, üüsek marafetli ustalıı için, hem da Milli Kultura Günün bakılması üzerä” gagauz yazıcısına Todur ZANETä “Ordinul de Onoare” (“Şan Ordenı”) verildi. Devlet ödüllerini vereräk, Moldova prezidentı Maya SANDU urguladı, ani Milli Kultura Günü hem Mihay EMİNESKUnun duuma günü, bu gözäl bir kolaylık anmaaTAA DERINDÄN
eminesku_1
Büük ayın (yanvar) 15-dä Moldova kutlêêr büük romın poetın Mihay EMİNESKUnun (15.01.1850 – 15.01.1889) duuma gününün 175-ci yıldönümünü hem bakêr Milli kultura gününü. Bu yıldönümünnän ilgili yortulu sıralar yapılacek: Mihay EMİNESKUnun byustlarına hem pamätniklerä çiçeklär koyulacek, akademik buluşmalar olacek, başka kultura hem literatura sıraları geçirilecek. Ayrıca, 2024-cü yılın Kırım (dekabri) ayın 23-dä Moldova pravitelstvosu aldı karar, ani Moldovada 2025-ci yıl Mihay Eminesku yılı olacek.TAA DERINDÄN
tomay_yeni_yıl (1)
Gagauzlar, ortodoks kalendarinä görä büün, Büük ayın 14-dä, Eskiycä Eni yıl yortusunu bakêrlar. Bu yortuya bizdä “Çıbık günü” (“Surva”) deerlär. “Çıbık günü”nä (“Surva”ya) karşı, Büük ayın 13-dä, gagauz küülerindä “Hêy-hêy” gününü bakêrlar. “Hêy-hêy”da uşaklar (şindi büüklär dä), evdän-evä gezip, “Hêy-hêy” söleerlär hem ev saabilerini Yıl başı yortularınnan kutlêêrlar. Büük ayın 14 gecesi “rakıcılar” “Rakıylan gezeerlär” da en yakınnarını –nunalarını, ana-boba dostlarını, soy-senseleyi – ikramnêêrlar. Sabaalän dä, açan aydınnanêr, en küçük uşaklar “Surva” gezerlär: kızçazlar – “Survaklinţa” ellerindä, çoccaklar – fışakan yada çıbık ellerindä. Onuştan da bu günä “Çıbık günü” deniler.TAA DERINDÄN
kolada_adetleri_2025 (1)
Büük ayın 10-da Komrat Kultura evindä geçti “Kolada adetleri – 2025” festivali, angısını, Kaul-Komrat Eparhiyasının yardmınnan ortak, hazırladılar Gagauziyanın üüredicilik hem kultura Upravleniyaları. Bu festival adandı Yıl Başı yortularına: Koladaya, “Hêy-hêy” hem “Çıbık günü” (“Surva”) yortularına. Bu yıl “Koladı adetleri” festivalindä pay aldılar folklor ansamblileri hem Gagauziyanın üüredicilik kuruluşlarından insannar. Kutlamak hem selemnemäk sözlerinnän “Kolada adetleri – 2025” festivalinä katılannara danıştılar Gagauziya üüredicilik Upravleniyasının başı Natalya KRİSTEVA hem Gagauziya kultura Upravleniyasının başı Marina SEMÖNOVA. Sora, sțenadan, gagauzların hem tarafımızın Yıl Başı, Kolada, “Hêy-hêy” hem “Çıbık günü” (“Surva”) adetlerimiz için annattılarTAA DERINDÄN
avdarma_kardas_payi (1)

2025.01.11,Ana Sözü TARAFINDAN YAZILI, CÜMNE, KULTURA, KULTURA ÖMÜRÜ, LİTERATURA BOLUMU

Avdarma muzeyindän kardaş payı

Avdarma küüyün istoriya muzeyi baaşladı Gagauziyanın üüredici kuruluşların, küülerin, kasabaların hem muzeylerin bibliotekalarına 9 kiyat hem broşüra, angılarını 2022-2023 yıllarda bu muzeydä işleyän insannarın çalışmalarınnan tiparlandı. Avdarma küüyün istoriya muzeyi tarafından bu kardaş payı yapıldı Gagauziyanın 43 şkola, 31 küülen kasaba, 10 muzey, Komrat Devlet Universitetı hem koleclär bibliotekalarına. Başışlar hepsi gagauz milletin hem Avdarma küüyün istoriyasınnan ilgili hem onu annadêrlar. Meţenat İlya KAZMALI tarafından para yardımınnan hazırlanan hem tiparlanan bu kiyatların hem broşüraların arasında var: 1. «Авдарма в веках: музей и культурно-исторические памятники» broşürası. Avtor: İgnat KAZMALI. 2. “CanTAA DERINDÄN